از دو سرخ تا دو ماشه به حسب سن و توانائى در شير دايه يا آب گرم بدهند جهت سرفه‌ى بلغمى و خرخره و ضيق و سوء تنفس طفلان مجرب است و كذلك پهكرمول كاكراسينگى پيپل بچ پوست بيخ جوانسه كوفته بيخته به شهد آميخته به قدر فوت و سن دادن و همچنين موته تپيس بانسرپيل كاكراسينگى كوفته بيخته به عسل خمير كرده نگهدارند و وقت حاجت به قدر سن و سال در شير حل كرده بدهند كه از مجربات است و يا پوست المناس و اصل السوس نمك شور هر سه مساوى نيم‌كوفته در كوزه‌ى گل پر كرده و سرش بند نموده در آتش بسوزند چون سوخته شود بدارند و از چهار سرخ تا يك ماشه به اطفال دهند كه نافع سرفه‌ى بلغمى اطفال است . و اگر كاكراسينگى اتيس دارفلفل اصل السوس صمغ عربى مساوى كوفته بيخته به عسل سرشته معوق نمايند براى سرفه و قى اطفال نافع است . و اگر از صمغ عربى يك و نيم توله كتيرا نشاسته هر واحد يك توله اصل السوس مقشر نيم توله قند سفيد دوازده دام عالمگيرى معوق سازند و در صورت كثرت حرارت مغز تخم تربوز يك توله اضافه نمايند نافع سعال است و همچنين مويز منقى وج كاكراسينگى دارفلفل آميخته لعوق كردن قوى تر از استعمال صرف كاكراسينگى است و كذا ناگر موتهه اصل السوس مقشر كوفته بيخته در شهد خالص آميخته قدرى از آن به شير مادرش آميخته در حلق چكانيدن نافع و يا خسته هليله يا چموچهى مكا يا ماهى خرد بهور هر واحد سوخته با نمك خورانند و يا عسل و قدرى نمك در آب حل كرده بر آتش گذارند تا مروق شود پس زلال صافى آن بياشامند . و ايضا آب برگ اروسه و آب ادراك و عسل ممزوج كرده قدرى كاكراسينگى و دارفلفل سوده آميخته بليسانند و نيز رب السوس انگريزى كه به زبان اهل فرنگ يكرس گويند مفيد است و همچنين شاخ گوزن سوخته و كذا برگ پان بنگله با اجواين بر روى چراغ گرم كرده و خائيده لعاب آن در دهن طفل انداختن مفيد . و ايضا سمندر پهل پيپل برابر وزن كوفته بيخته در شربت بنفشه حب به قدر نخود بسته يك حب بخورانند اكنون بدانند كه اگر به اطفال از خشكى قصبه‌ى سعال عارض شود حلق و سينه را به موم روغن چرب كنند و لعاب بهدانه به اندك نبات نيم‌گرم ساخته بدهند و اغذيه مرطبه خورانند و هر چه در علاج سرفه‌ى يبسى و سرفه‌ى از خشونت قصبه‌ى ريه بزرگان مسطور شد حسب حاجت به كار برند . و اگر صفراوى باشد رب توت و با رب آلو قبل از غذا بخورانند و مرضعه‌ى آن را اغذيه‌ى داع صفرا دهند . و اگر احتياج تنقيه باشد او را تنقيه فرمايند . و اگر طفل را مسهل دهند مثل سنا و غيره ادويه‌ى حاره نبايد داد . و اگر چه بعد اخراج ماده تعديل آسان است ليكن چون سرفه صفراوى يبوست بسيار دارد از سنا و غيره اكثر منجر به تهوع و قى مىشود . و اگر در سرفه صفراوى و تپ چنين خطا واقع شود روز دوم مسهل لعاب به دانه شيره‌ى مغز تخم هندوانه شيره‌ى عناب شيره‌ى اصل السوس شربت بنفشه خاكشى براى تسكين و ترطيب دهند بعده مسهل بدون سنا با ريشه خطمى و روغن بادام جهت محافظت امعا از ماده ساحجه استعمال مىنمايند دور سرفه‌ى اطفال كه به سبب دخول دخان يا گرد و غبار در حلق ايشان حادث گردد و نبات يا شكر يا عسل يا ترنجبين يا شكر تيغال هركدام كه ميسر آيد و مناسب باشد بليسانند و چكانيدن شير مرضعه تنها كافى است و ماليدن روغن‌هاى مناسبه بر حلق و سينه و خورانيدن اغذيه چرب و غرغره شير اگر تواند نمود و الا خورانيدن شير و آب گوشت مناسب و هر چه در علاج سرفه از خشونت قضبه بزرگان گذشت و مناسب باشد به عمل آرند . خرخره عظيمه يعنى آواز شديد كه در وقت خواب از سينه مىآيد سببش كثرت رطوبات در ريه است علاج تدبيرش به علاج سرفه رطوبى نمايند . و ايضا در اطفال عسل گرم نموده چند قطره بدهند و تخم كتان كوفته با عسل سرشته يا زيره كوفته بيخته با عسل سرشته يا رب السوس در شير حل نموده اندك بخورانند و اصلاح شير مرضعه به تدابير حاره‌ى يابسه به قدر اعتدال نمايند و به طفل شير بسيار ندهند و از هواى سرد و اغذيه بارده و آب سرد طفل و مرضعه را بازدارند و از گريه نيز خصوصاً در ابتدا و بنا گوش و حلق و سينه را چرب نمايند . و اگر به تدبيرى قى آورند اولى است و بايد كه در آن زمان گريه ننمايد گاه گاهى حلواى مغز بادام عسلى يا حلواى چلغوزه بخورانند و به آب گرم بدن شستن نافع است . و اگر كاكراسينگى سرخ رنگ يك توله اصل السوس سه ماشه كوفته بيخته مويز منقى يازده دانه صلايه كرده به شهد آميخته نگهدارند و به طفل شيرخوار و مادرش خورانند نيز نافع خرخره‌ى سينه‌ى اطفال و مفيد تپ بلغمى و ادامت آن به طفل موجب توانائى آن است . و اگر مويز منقى سه توله مغز چلغوزه دو توله انجير سه عدد بزر كتان